Davadan Feragat ve Davayı Geri Alma 2026

Usul Hukuku – HMK

Davadan Feragat ve Davayı Geri Alma 2026: Şartları, Sonuçları ve Yargıtay Uygulaması

HMK m. 123, 307 ve devamı | Usul işlemleri ve kesin sonuçlar

sanalhukuk.org editörü

Hukuk yargılamasında davanın taraflarca sona erdirilmesi, çoğu zaman esasa girilmeden sonuç doğuran önemli usul işlemlerinden biridir.
Uygulamada en çok karıştırılan iki kurum ise davadan feragat ve davayı geri almadır.
Bu iki kurum şeklen benzer görünse de hukuki sonuçları bakımından tamamen farklıdır.
Bu nedenle yanlış nitelendirme, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

İçindekiler

1. Davadan Feragat Nedir?
2. Davayı Geri Alma Nedir?
3. Feragat ve Geri Alma Arasındaki Temel Farklar
4. Şartlar ve Usul
5. Hukuki Sonuçlar
6. Yargıtay Uygulaması
7. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
8. Sık Sorulan Sorular

1. Davadan Feragat Nedir?

Davadan feragat, davacının talep sonucundan tamamen veya kısmen vazgeçmesidir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307. maddesi uyarınca feragat, davayı sona erdiren tek taraflı ve kesin sonuç doğuran bir usul işlemidir.

• Davacı tek taraflı olarak yapar
• Davalının kabulüne ihtiyaç yoktur
• Kesin hüküm gibi sonuç doğurur
• Aynı konuda tekrar dava açılamaz

2. Davayı Geri Alma Nedir?

Davayı geri alma, davacının açtığı davayı ortadan kaldırmasıdır. Ancak bu işlem tek taraflı değildir.
HMK m. 123 gereği davalının açık rızası ile mümkündür.

• Davalı açıkça kabul ederse geçerlidir
• Dava açılmamış sayılır
• Aynı dava tekrar açılabilir
• Kesin hüküm oluşturmaz

3. Feragat ve Geri Alma Arasındaki Temel Farklar

Kriter	Feragat	Geri Alma
İrade	Tek taraflı	Çift taraflı (rıza gerekir)
Sonuç	Dava reddedilir	Dava açılmamış sayılır
Tekrar dava	Açılamaz	Açılabilir
Kesin hüküm	Var	Yok

4. Şartlar ve Usul

Feragat ve geri alma işlemleri, hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir. Ancak her iki işlem de açık ve tereddütsüz bir irade beyanı gerektirir.

• Yazılı veya sözlü olarak yapılabilir
• Şarta bağlı yapılamaz
• Kısmi olarak da mümkündür
• Vekil ile yapılıyorsa açık yetki gerekir

5. Hukuki Sonuçlar

Feragat halinde mahkeme, esasa girmeksizin davanın reddine karar verir. Bu karar kesin hüküm gibi sonuç doğurur ve aynı konuda tekrar dava açılması mümkün değildir.

Geri alma halinde ise davalı rıza gösterirse dava hiç açılmamış sayılır. Bu durumda taraflar eski hukuki durumlarına döner ve davacı aynı talebi yeniden dava konusu yapabilir.

6. Yargıtay Uygulaması

“Davacının davadan vazgeçtiğine ilişkin beyanının, geri alma mı yoksa feragat mi olduğu açıkça belirlenmeli; buna göre hukuki sonuç doğurulmalıdır.”

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2023/1410 E., 2023/4204 K.

Yargıtay uygulamasında, “davadan vazgeçiyorum” şeklindeki genel ifadeler yeterli görülmemekte; mahkemenin bu beyanı açıklattırması gerektiği kabul edilmektedir.
Aksi halde verilen karar bozma sebebi yapılmaktadır.

7. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• “Vazgeçiyorum” ifadesi tek başına yeterli değildir
• Feragat geri alınamaz, kesin sonuç doğurur
• Geri alma için mutlaka davalı rızası gerekir
• Vekilin feragat edebilmesi için özel yetki şarttır
• Yanlış işlem, dava hakkının tamamen kaybına yol açabilir

8. Sık Sorulan Sorular

Davadan feragat geri alınabilir mi?

Hayır. Feragat kesin sonuç doğurur ve geri alınamaz.

Davayı geri aldıktan sonra tekrar dava açabilir miyim?

Evet. Dava açılmamış sayıldığı için aynı konuda yeniden dava açılabilir.

Mahkeme feragat ile geri almayı ayırt etmek zorunda mı?

Evet. Bu ayrım yapılmadan karar verilmesi bozma sebebidir.

Sonuç

Davadan feragat ve davayı geri alma, usul hukukunun en kritik işlemlerindendir.
Aralarındaki fark sadece teknik değil, doğrudan dava hakkının varlığı veya yokluğu ile ilgilidir.
Bu nedenle uygulamada her iki kurumun doğru nitelendirilmesi ve bilinçli şekilde kullanılması zorunludur.

Yanlış yapılan bir feragat, geri dönüşü olmayan hak kaybına yol açabilir.