Vekâlet Ücretinin Hatalı Belirlenmesi Tashih veya Tavzihe Konu Edilemez – Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2023/8871 E., 2023/8643 K.

Karar Tarihi: 06.06.2023
Mahkemesi: Asliye Hukuk Mahkemesi
Yargıtay Dairesi: 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2023/8871 — Karar No: 2023/8643

📑 Makale İçeriği

Kararın Özeti
Olayın Arka Planı
Yargılama Süreci ve Bozma Kararları
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin Değerlendirmesi
Kararın Önemi ve Uygulamadaki Etkisi
Benzer İçtihatlar
Sıkça Sorulan Sorular

Kararın Özeti

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 06.06.2023 tarihli kararında, vekalet ücretinin hatalı belirlenmesi veya yargılama giderlerinin hatalı hesaplanması durumlarının tashih (düzeltme) veya tavzih (açıklama) yoluyla düzeltilemeyeceğini vurgulamıştır.

Karar, özellikle mahkeme kararlarındaki maddi hatalar ile hükmün esasına ilişkin yanlışlıkların ayrımına dikkat çekmektedir.

Olayın Arka Planı

Davacı işçi, 2003 yılından itibaren Köylere Hizmet Götürme Birliği bünyesinde çalışırken belediyeye devredilmiş, 2014 yılında haksız şekilde işten çıkarılmıştır.
Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ve ilave tediye alacaklarını talep etmiştir.

Davalı belediye ise iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur.

Yargılama Süreci ve Bozma Kararları

İlk Karar:

Mahkeme, işten çıkarılmanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiştir.

⚖️ Birinci Bozma (Yargıtay 19.01.2021, 2017/18908 E., 2021/1466 K.)

Yargıtay, davacının 11 yıl boyunca hiç izin kullanmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle kararı bozmuştur.

⚖️ İkinci Bozma (Yargıtay 15.03.2022, 2022/1618 E., 2022/3439 K.)

Daire, vekalet ücretinin hatalı belirlenmesi ve yargılama giderlerinin yanlış hesaplanması konularının tashih veya tavzihle düzeltilemeyeceğini açıkça belirterek kararı yeniden bozmuştur.

⚖️ Son Karar:

Mahkeme, bozmaya uyarak davanın yeniden kabulüne karar vermiştir.
Davalı belediyenin temyiz talebi üzerine dosya yeniden Yargıtay’a taşınmış, Daire kararın usul ve yasaya uygun olduğuna hükmetmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin Değerlendirmesi

Yargıtay, kararında şu hususları özellikle vurgulamıştır:

Vekalet ücreti veya yargılama gideri hesaplamasındaki hatalar, kararın esasını etkilemediği sürece tashih veya tavzih konusu yapılamaz.
Bu tür hatalar kanun yolu (istinaf veya temyiz) aşamasında ileri sürülmelidir.
Mahkeme, önceki bozma kararına uyarak karar verdiğinde, bu husus karşı taraf lehine kazanılmış hak doğurur; yeniden incelenemez.

Yargıtay’ın Özü:

“Vekâlet ücretinin hatalı belirlenmiş olması ve yargılama giderinin hatalı hesaplanması tashih veya tavzihe konu edilemez.”

Kararın Önemi ve Uygulamadaki Etkisi

Bu karar, uygulamada sıkça karıştırılan maddi hata düzeltmesi (HMK m.305) ile hükmün içeriğine yönelik değişiklik arasındaki farkı netleştirmektedir.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (…) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Belediye vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı … Belediye Başkanlığına devredilen … İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığında 02…..2003 tarihinden beri çalışmakta iken 27.03.2014 tarihli 2014/415 sayılı … personelinin devri konulu yazı ile müvekkilinin … Belediye Başkanlığına devrinin yapıldığını ve işe başlatıldığını, 08.10.2014 tarihinde müvekkil işçinin temizlik işçisi olarak görevlendirildiğini, görevlendirmenin akabinde su işlerinde çalışmasının istendiğini ve müvekkili işçinin bunu kabul etmediği için görevini kötüye kullandığı gerekçesi ile … sözleşmesinin 09.10.2014 tarihi itibarıyla sonlandırıldığını, müvekkilinin haksız ve kötüniyetli olarak işten çıkartıltıldığını ve işçilikten … haklarının ödenmediğini, müvekkilinin çalıştığı dönem boyunca yıllık izin kullanmadığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde; davalı Belediyenin davacının … sözleşmesini haklı olarak feshettiğini, davacının görevini kötüye kullandığını, soruşturma izni verilmediği için hakkında soruşturma yapılamadığını, davacının ihbar tazminatına ilişkin talebini kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 26.05.2016 tarihli ve 2015/119 Esas, 2016/386 Karar sayılı kararı ile; davacının 2003 yılında davalı Belediyeye devredilen işveren nezdinde çalışmaya başladığı, davacının davalı Belediyeye ait işyerinde önce şoför ardından temizlik görevlisi olarak çalıştığı, davalı Belediye tarafından davacının … sözleşmesinin bildirimsiz feshedildiği, fesih gerekçesinin incelenmesinde davacının görevi dışındaki bir konuda verilen işi reddetmesi üzerine davacı hakkında; verilen işi yerine getirmemekten dolayı işlem başlatılmasının ve … sözleşmesinin feshinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dosyaya giren banka kayıtları, ücret bordroları, özlük dosyası, işyeri kayıtları, tanık anlatımları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Belediye vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 19.01.2021 tarihli ve 2017/18908 Esas, 2021/1466 Karar sayılı kararıyla; davacının çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının bu konuda beyanı alındıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 30.09.2021 tarihli ve 2021/157 Esas, 2021/560 Karar sayılı kararı ile; işverence davacının çalışmış olduğu dönemlerde yıllık izin kullanmadığı bildirildiği, davacının alınan beyanında hiç yıllık izin kullanmadığını ifade ettiği, yıllık izin dışındaki alacakların bozma kapsamı dışında kaldığı ve kesinleştiği, bu alacaklar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Belediye vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.03.2022 tarihli ve 2022/1618 Esas, 2022/3439 Karar sayılı kararıyla; bozma sebebi yapılmayan alacak kalemleri hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm oluşturulmasının isabetli olmadığı, taraflar lehine veya aleyhine vekalet ücretinin hatalı belirlenmiş olması ve yargılama giderinin hatalı hesaplanmasının tashih veya tavzihe konu edilemeyeceği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının … sözleşmesinin feshinin hukuka aykırı olduğu, çalışma süresine göre 190 … ücretli yıllık izne hak kazandığı gerekçesiyle dosyada bulunan banka kayıtları, ücret bordroları, özlük dosyası, işyeri kayıtları, tanık anlatımları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Belediye vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Belediye vekili; davacının … sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının on bir yıl izin kullanmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; kıdem ve ihbar tazminatı ile ilave tediye alacakları yönünden uyulmasına karar verilen bozma ilâmı gereğinin yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 … maddesi, 438 … maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı … Kanunu’nun 17, 53 ve 59 uncu maddeleri ile aynı Kanun’un 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 sayılı … Kanunu’nun 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 … maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı Belediye vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

……..2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi

Özellikle işçilik alacakları, vekalet ücreti ve gider paylaşımı davalarında:

Hakim, esas yönünden karar vermişse; artık tashih veya tavzihle bu hüküm değiştirilemez.
Hatalı vekalet ücreti hesaplaması ancak kanun yolu incelemesinde düzeltilebilir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Vekalet ücreti oranı yanlışsa, “tashih” değil “temyiz” yolu kullanılmalıdır.
Yargılama giderleri yanlış hesaplandıysa, bu da “açıklama” (tavzih) yoluyla düzeltilemez.
Mahkeme, Yargıtay’ın bozma gerekçesine uymuşsa, bu konuda kazanılmış hak oluşur.

Benzer İçtihatlar

Yargıtay 9. HD, 2022/3439 K. – Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin tavzihle değiştirilemeyeceği.
Yargıtay 3. HD, 2018/3251 K. – Maddi hata dışındaki hususlar tavzihe konu olamaz.
Yargıtay HGK, 2015/11-1635 E., 2017/1505 K. – Tashih kararının kapsamı sınırlıdır; hükmün esası değiştirilemez.

(Kaynak: Yargıtay Karar Arşivi – sanalhukuk.org içtihat veri tabanı)

Sıkça Sorulan Sorular

1. Tashih nedir?
Tashih, mahkeme kararındaki yazım veya hesap hatalarının düzeltilmesidir. Esasa ilişkin hükümler değiştirilemez.

2. Tavzih nedir?
Tavzih, hükümdeki belirsiz ifadelerin açıklığa kavuşturulmasıdır. Yeni bir karar oluşturulamaz.

3. Vekalet ücreti yanlış hesaplandıysa ne yapılmalı?
Bu durumda tashih değil, istinaf veya temyiz yoluna başvurulmalıdır.

4. Kazanılmış hak ne anlama gelir?
Bir bozma kararına uyulması halinde, taraf lehine oluşan durum artık tekrar incelenemez. Bu durum “kazanılmış hak” olarak adlandırılır.

Anahtar Kelimeler:

vekalet ücreti hatası, tashih kararı, tavzih talebi, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararları, yargılama gideri hesaplama hatası, kazanılmış hak ilkesi, işçilik alacakları davası, HMK 305, maddi hata düzeltmesi

İç Link Önerileri (sanalhukuk.org için):

Sonuç

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2023/8871 E., 2023/8643 K. sayılı bu kararı, mahkeme kararlarının tashih ve tavzih sınırlarını netleştirmesi açısından önemli bir içtihat niteliğindedir.
Özellikle vekalet ücreti ve yargılama gideri hatalarının kararın esasıyla karıştırılmaması gerektiği, bu tür taleplerin kanun yolu incelemesiyle yapılması gerektiği bir kez daha vurgulanmıştır.

📌 Bu içerik sanalhukuk.org tarafından hazırlanmıştır.
Daha fazla Yargıtay kararı ve içtihat analizi için bizi takip edin.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

2023/8871 E. , 2023/8643 K.

“İçtihat Metni”

İlgili

sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.