Dilekçe Örnekleri Kira Artışı 2026 Kıdem Tazminatı Ceza Davaları Boşanma İcra Takibi İcra Takip Programı Tüketici Hakları Yargıtay Kararları
POPÜLER

Kanuni Faiz Sistemi Kökten Değişiyor: 1 Eylül 2026’dan İtibaren Ne Olacak?

AYM Kararı
Tazminat ve Alacak Hukuku
1 Eylül 2026

Kanuni Faiz Sistemi Kökten Değişiyor: 1 Eylül 2026’dan İtibaren Ne Olacak?
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararıyla sabit %12’lik yasal faiz oranı sona eriyor; yerine Merkez Bankası reeskont oranına endeksli, altı ayda bir güncellenen yeni bir sistem geliyor.

sanalhukuk.org editörü
•
Güncelleme: 4 Temmuz 2026
•
9 dakikalık okuma

Kısa Cevap
Anayasa Mahkemesi, 22.07.2025 tarihli ve E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararıyla 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1. maddesini, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etti. İptal hükmü, Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra, yani 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek — bu tarih kesinleşmiş durumda. Bu boşluğu doldurmak üzere 12. Yargı Paketi’yle getirilen yeni model, sabit oran yerine yasal faizi doğrudan TCMB’nin reeskont oranının %80’ine endeksliyor ve yılda iki kez (Ocak ve gerekli hâllerde Temmuz’da) güncellenmesini öngörüyor. Bu değişiklik, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme gibi sözleşme dışı ilişkilerden doğan tazminat ve alacak davalarındaki faiz hesaplamasını doğrudan etkileyecek.
Güncelleme Notu (18 Temmuz 2026): 12. Yargı Paketi, 16 Temmuz 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek kesinleşti; TCMB reeskont oranına endeksli yeni faiz modeli de bu kesin metinde yer aldı. Aşağıdaki analiz, komisyon aşamasındaki teklif metnine dayanmaktadır; kabul edilen nihai metnin madde madde tam analizi için 12. Yargı Paketi Kabul Edildi: Kesin Metin, Madde Madde Analiz yazımıza bakınız.

1. Mevcut Sistem Neden İptal Edildi?
3095 sayılı Kanun’un mevcut 1. maddesine göre, sözleşmede belirlenmemiş faiz alacaklarında yıllık %12’lik sabit bir oran esas alınıyor; Cumhurbaşkanı bu oranı %10’a kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya yetkili kılınıyordu. Bu yetki kullanılarak oran son olarak 1 Haziran 2024’ten itibaren yıllık %24 olarak belirlenmişti.
Anayasa Mahkemesi’ne yapılan itiraz başvurusunda, yüksek enflasyon dönemlerinde bu sabit oranın enflasyon karşısında yetersiz kaldığı, alacaklının parasının değer kaybına karşı korunmadığı ve Cumhurbaşkanı’na tanınan artırma yetkisinin de bu değer kaybını telafi etmeye yeterli olmadığı ileri sürüldü. Ayrıca mevduat faizi, kredi faizi, banka ek hesap faizi ve devletin vatandaşlardan aldığı gecikme faizi gibi oranların kanuni faizden çok daha yüksek olmasının eşitsizlik yarattığı vurgulandı.
AYM Kararının Gerekçesinden
Anayasa Mahkemesi, önceki içtihatlarına da atıfla, alacakların mülkiyet hakkı kapsamında olduğunu ve alacağın geç ödenmesi hâlinde enflasyon oranının altında kalmayan bir faiz uygulanmasının bireyin hakları ve kamu düzeni bakımından önem taşıdığını vurguladı. Kuralın, paranın değer kaybını önleyecek herhangi bir güvenceye yer vermemesi nedeniyle mülkiyet hakkını, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkelerini ihlal ettiğine karar verdi.

2. Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Ortaya çıkacak yasal boşluğu doldurmak üzere 12. Yargı Paketi kapsamında 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, sabit oran ve Cumhurbaşkanı’nın belirleme yetkisi tamamen kaldırılıyor. Yeni model şu şekilde işleyecek:
Temel oran: Yasal faiz, TCMB’nin bir önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80’i olarak yılın ilk yarısı için otomatik belirlenecek.
Yıl içi güncelleme şartı: TCMB’nin 30 Haziran’daki reeskont oranı, bir önceki 31 Aralık’taki orandan 5 puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında yeni oranın %80’i geçerli olacak.
Yürütmenin takdir yetkisi kalkıyor: Oranı belirleme artık doğrudan TCMB’nin ilan ettiği reeskont oranına bağlı olacak; Cumhurbaşkanı’nın oranı indirme veya artırma yetkisi ortadan kalkıyor.
Bu değişikliğin amacı, yasal faizi piyasa koşullarına ve TCMB’nin resmi verilerine doğrudan bağlayarak, sabit oranın enflasyonist dönemlerde yetersiz kalması sorununu çözmek olarak açıklanıyor.

3. Hesaplama Örneği
Senaryo Hesaplama Sonuç
31 Aralık reeskont oranı %32 ise 32 × 0,80 Yılın ilk yarısı için yasal faiz: %25,6
30 Haziran’da oran %25’e düşerse (7 puanlık fark, 5 puan eşiği aşılır) 25 × 0,80 Yılın ikinci yarısı için yasal faiz: %20
30 Haziran’da oran %30’a düşerse (2 puanlık fark, eşik aşılmaz) Değişiklik yok Yılın ikinci yarısında da %25,6 devam eder
Not: Yukarıdaki oranlar yalnızca hesaplama mantığını göstermek amacıyla örnek olarak verilmiştir; gerçek oranlar TCMB’nin resmi açıklamalarına göre belirlenecektir.

4. Hangi Alacaklar Kapsamda, Hangileri Değil?
AYM’nin iptal kararı, kuralı yalnızca “sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri” yönünden iptal etti. Bu, haksız fiil (trafik kazası, iş kazası, her türlü zarar verici eylem), sebepsiz zenginleşme gibi sözleşme dışı ilişkilerden doğan alacakları kapsıyor. Sözleşmeden doğan faiz oranları (örneğin bir kredi sözleşmesinde veya ticari sözleşmede kararlaştırılan faiz) bu iptal kararının doğrudan konusu değildir; taraflar sözleşmeyle faiz oranı belirlemişse o oran geçerliliğini korur.

5. Kimleri Etkiler?
Trafik kazası ve iş kazası mağdurları: Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı davalarında faiz hesaplaması yeni orana göre yapılacak.
Haksız fiil mağdurları: Manevi tazminat, maddi zarar ve benzeri haksız fiil kaynaklı alacaklarda yasal faiz doğrudan etkilenecek.
Sebepsiz zenginleşme alacaklıları: Yersiz ödeme, fazla ödenen tutarların iadesi gibi taleplerde yeni oran uygulanacak.
Avukatlar ve bilirkişiler: Faiz hesaplama tabloları ve bilirkişi raporlarının 1 Eylül 2026’dan itibaren yeni sisteme göre güncellenmesi gerekecek.

6. Yürürlük Takvimi
Önemli Not
AYM’nin iptal kararının yürürlük tarihi 1 Eylül 2026 olarak kesinleşmiştir — bu tarih, diğer AYM kararlarından farklı olarak zaten Resmî Gazete’de ilan edilmiş, değişmeyecek bir tarihtir. Ancak bu tarihe kadar 3095 sayılı Kanun’da yerini alacak yeni madde metninin (TCMB reeskontuna endeksli model) TBMM’de yasalaşıp yasalaşmayacağı, 12. Yargı Paketi’nin genel akıbetine bağlıdır. Eğer paket 1 Eylül 2026’dan önce yasalaşmazsa, mevzuatta bir boşluk oluşabilir; bu ihtimalde mahkemelerin ve uygulayıcıların nasıl bir yol izleyeceği netlik kazanmamıştır.

7. Pratik Öneriler
1. Tazminat veya alacak davanız devam ediyorsa, faiz talebinizi hazırlarken 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren hangi oranın uygulanacağını avukatınızla birlikte takip edin.
2. Dava dilekçenizde veya icra takibinizde faiz talebini “yasal faiz oranı üzerinden” şeklinde belirtmek, ileride oran değiştiğinde yeniden dilekçe düzenleme ihtiyacını azaltır.
3. Bilirkişi raporu bekleyen dosyalarda, raporun hangi tarih itibarıyla hangi faiz oranını esas aldığını kontrol edin; yürürlük tarihini kapsayan hesaplamalarda hatalı oran kullanımı itiraz konusu olabilir.
4. 12. Yargı Paketi’nin yasalaşma sürecini ve TCMB’nin açıklayacağı reeskont oranlarını düzenli takip edin; somut hesaplamanız için bir avukata danışmanız önerilir.

8. Sıkça Sorulan Sorular
Kanuni faiz oranı şu anda değişti mi?
Hayır, henüz değişmedi. Mevcut sabit %24 oranı, AYM’nin iptal kararının yürürlüğe gireceği 1 Eylül 2026’ya kadar geçerliliğini koruyor.
1 Eylül 2026 tarihi kesin mi?
Evet. AYM’nin iptal kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe gireceği belirtilerek ilan edilmiş ve bu tarih 1 Eylül 2026 olarak netleşmiştir.
Sözleşmemdeki faiz oranı bu değişiklikten etkilenir mi?
Hayır. İptal kararı yalnızca sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkilerini (haksız fiil, sebepsiz zenginleşme vb.) kapsıyor. Sözleşmenizde kararlaştırılmış bir faiz oranı varsa bu oran geçerliliğini sürdürür.
12. Yargı Paketi yasalaşmazsa ne olur?
Bu durumda 1 Eylül 2026’da mevzuatta bir boşluk oluşabilir. Bu ihtimalde mahkemelerin ve uygulayıcıların izleyeceği yöntem şu an için netlik kazanmamıştır; gelişmeler yakından takip edilmelidir.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, Anayasa Mahkemesi’nin 22.07.2025 tarihli, E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararı ile 12. Yargı Paketi teklif metni esas alınarak hazırlanmıştır. Somut hukuki durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.


SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Sanal Hukuk – Footer
HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Yukarı Çık