12. Yargı Paketi Kabul Edildi: Genel Kurul’da Kabul Edilen Kesin Metin, Madde Madde Analiz (Temmuz 2026)

sanalhukuk.org editörü olarak, 12. Yargı Paketi’nin Genel Kurul’da kabul edilen resmî ikili tablo metnini (mevcut hüküm — kabul edilen hüküm karşılaştırması) esas alarak, kanunun 27 maddesinin tamamını bu yazıda hukuki sonuçları ve uygulamadaki yansımalarıyla tek tek değerlendirdik.

Sürecin taslak ve komisyon aşamalarına ilişkin tarihsel değerlendirmemiz için 12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu’nda: Kabul Edilen Maddeler ve Yürürlük Takvimi başlıklı ön yazımıza bakabilirsiniz. Okumakta olduğunuz bu makale, Genel Kurul’da kabul edilen kesin metne göre hazırlanmış güncel ve nihai analizdir.

1. 12. Yargı Paketi’nin Hukuki Dayanağı ve Değiştirilen Kanunlar

Kabul edilen 2/3737 Esas Sayılı Kanun Teklifi, usulden esasa kadar geniş bir yelpazede Türk hukuk sistemini güncellemektedir. Doğrudan bir yanıt vermek gerekirse; 27 maddelik kanun on iki temel mevzuatı değiştirmektedir. Bu mevzuatlar arasında ceza, hukuk ve idare yargılamasının belkemiğini oluşturan usul kanunları başı çekmektedir.

2. İcra Hukukunda Değişiklik: Ortaklığın Giderilmesinde Satış Usulü (İİK m.114)

İzale-i şüyu (ortaklığın giderilmesi) davaları sonucunda verilen satış kararlarında tamamen yeni bir uygulamaya geçilmektedir. 1. Madde ile İİK m.114’te yapılan düzenleme, mirasçılar arasında kalan malların yabancılara (üçüncü kişilere) geçmesini zorlaştırmayı ve aile içindeki mülkiyetin korunmasını amaçlamaktadır.

Uygulamadaki Sonuç ve Sınırlar

Eğer bir taşınmaz tüm maliklerine miras yoluyla intikal etmişse ve mirasçılar dışında hiçbir üçüncü kişinin mülkiyet hakkı yoksa; yapılacak birinci açık artırma sadece mirasçılar arasında (dışarıya kapalı olarak) yapılacaktır. Bu kapalı birinci artırmada teklif edilecek bedelin, taşınmazın muhammen kıymetinin yüzde yüzünü karşılaması şart koşulmuştur.

Eğer mirasçılar kendi aralarında yüzde yüz bedelle alım yapmazsa, ikinci artırma herkese açık yapılacak ve tıpkı klasik icra ihalelerinde olduğu gibi muhammen kıymetin yüzde ellisi esas alınacaktır. Ortaklığın giderilmesi süreçlerini yönetmek için sitemizdeki İcra Takip Programı‘nı kullanarak süreleri ve ihale takvimini daha etkin denetleyebilirsiniz.

3. Noterlik ve Danıştay’a İlişkin Değişiklikler

Noterlik Evrakının Elektronik Gönderimi (Noterlik K. m.55)

Mahkemeler, sulh ceza hâkimlikleri veya Cumhuriyet başsavcılıkları noterden bir evrakın onaylı örneğini talep ettiğinde, fiziki gönderim zorunluluğu esnetilmektedir. Noter, evrakı elektronik ortamda tarayıp güvenli elektronik imzayla imzalayarak doğrudan UYAP veya ilgili sisteme gönderebilecektir. Bu işlem için posta ve yol masrafı haricinde hiçbir harç veya değerli kâğıt bedeli alınmayacaktır.

Danıştay Daire Sayısı Geçiş Süreci (Danıştay K. Geçici m.27)

Danıştay daire sayısının yasal sayıya indirilmesi için daha önce öngörülen on yıllık süre dolduğundan, kanun koyucu bu süreyi on dört yıla çıkarmıştır. Bu sayede 23 Temmuz 2026’da dolacak süre, 23 Temmuz 2030 tarihine ötelenmektedir. İlginç bir hukuki teknik olarak bu madde, geriye dönük süre boşluğu oluşmaması adına 23 Temmuz 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe girecektir.

4. İdari Yargılamada Yeni Dönem (İYUK ve 2576 s.K.)

İdari yargının yükünü hafifletmek ve yargılamayı hızlandırmak maksadıyla parasal sınırlar ve usul kurallarında çok ciddi oynamalar yapılmıştır.

Tek Hâkim Sınırının Yükseltilmesi

2576 sayılı Kanun’un 7. maddesinde yapılan değişiklikle, idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkimle çözümlenecek davaların sınırı 486.000 Türk Lirası’na yükseltilmiştir. Ayrıca tutardan bağımsız olarak;

• Öğrencilerle ilgili disiplin ve ilişik kesme davaları (uzaklaştırma ve ilişik kesme cezaları hariç),
• Kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleri,
• Kamu personeline verilen uyarma cezaları,
• Meslek kuruluşlarının verdiği disiplin cezaları (meslekten men hariç),
• 2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlılık aylığı davaları artık doğrudan tek hâkimle görülecektir.

İstinaf ve Temyiz Usulündeki Değişiklikler

Bölge İdare Mahkemeleri (BİM), artık eksik inceleme gördüğünde dosyayı kolaya kaçarak ilk derece mahkemesine gönderemeyecektir. Keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma eksiği varsa, BİM bunu bizzat kendisi tamamlayacaktır. Danıştay’da temyiz sınırı ise güncel rakamlarla alt sınır 486.000 TL, üst sınır 1.661.000 TL olarak belirlenmiştir. Tek hâkimle verilen kararlar kural olarak temyiz edilemeyecektir.

5. Adli Tıp Kurumu ve Hâkim-Savcı Düzenlemeleri

Adli Tıp Kurumu ihtisas kurullarında görev yapacak başkan ve üyelerin liyakatini artırmak için en az tıpta/diş hekimliğinde uzmanlık belgesi veya doktora derecesi şartı getirilmiştir. Görev süreleri 4 yıl ile sınırlandırılmıştır.

Yargı etiği açısından en önemli gelişme ise HSK Kanunu m.63’te yaşanmıştır. Hâkim veya savcıların, mesleki bilgiyle çözülebilecek sırf hukuki uyuşmazlıklarda (örneğin salt sözleşme yorumu) dosyayı bilirkişiye göndermesi disiplin suçu (uyarma cezası) kapsamına alınmıştır. Bu adım, yargılamanın lüzumsuz yere uzamasını engelleme amacı taşımaktadır.

6. Kanuni Faiz Rejiminin Yeniden Kurulması (3095 s.K. m.1)

Hatırlanacağı üzere Anayasa Mahkemesi, sözleşmeden kaynaklanmayan borçlar için uygulanan kanuni faiz oranının enflasyon karşısında yetersiz kalması nedeniyle mevcut yasal düzenlemeyi iptal etmişti. Konuya dair ayrıntılı teknik analizimizi Kanuni Faiz Sistemi Kökten Değişiyor başlıklı yazımızda incelemiştik.

TCMB Reeskont Oranına Endeksleme

10. madde ile doğan hukuki boşluk doldurulmuştur. Haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme gibi sözleşme dışı ilişkilerde artık sabit bir oran uygulanmayacak; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın bir önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı kısa vadeli reeskont oranının yüzde sekseni kanuni faiz olarak işleyecektir. Bu durum, icra takiplerinde faiz hesaplama cetvellerinin her yıl dinamik olarak güncellenmesini zorunlu kılacaktır.

7. Vesayet Mallarının Satışı ve TCK m.158 IBAN İndirimi

Vesayet altındaki kısıtlılara ait malların (ister taşınır ister taşınmaz olsun) açık artırma ile satışı, artık UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) bünyesindeki e-Satış portalı üzerinden gerçekleştirilecektir. Bu uygulama, şeffaflığı artıracak ve ihaleye katılımı genişletecektir.

TCK m.158: IBAN/Hesap Kullandıranlara Özel Ceza İndirimi

Son yıllarda artan “IBAN kiralama” dolandırıcılıklarında, suça iştiraki sadece banka hesabı veya kripto cüzdanını kullandırmakla sınırlı olan (olayın asıl faili olmayan) kişiler için TCK m.158’e yeni bir fıkra eklenmiştir. Bu kişilere verilecek hapis ve adli para cezası yarı oranında indirilecektir. İnfaz aşamasında olanlar, mahkemenin ihtarı üzerine altı ay içinde mağdurun zararını giderirlerse etkin pişmanlıktan faydalanıp tahliye imkânı bulabileceklerdir.

8. Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki Kritik Değişiklikler

HAGB Kapsamının Daraltılması

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumu baştan aşağı kaldırılmamıştır. Ancak CMK m.231’e eklenen ibareyle; işkence, eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevi sebebiyle işlediği “kötü muamele” (Anayasa m.17 ihlali) niteliğindeki suçlarda artık sanık lehine HAGB kararı verilemeyecektir. İstinaf süreçleri ve HAGB dengesiyle ilgili karmaşayı HAGB Kararına İstinaf Yolu 12. Yargı Paketi İle mi Geldi? incelememizde detaylandırmıştık.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Başsavcının itiraz yetkisi, görevsizlik ve yargı yeri belirleme kararları hariç tüm kararlara genişletilmiştir. Ayrıca daha önce bir ay olan itiraz süresi, dosyanın Başsavcılığa tesliminden itibaren üç aya çıkarılmış; sanık veya katılan tarafına da doğrudan itiraz talebinde bulunma hakkı yasal bir zemine oturtulmuştur.

9. Hukuk Muhakemesinde Reform: Belirsiz Alacak Davası Kalktı

İş ve tazminat davalarının en çok kullanılan kurumu olan HMK m.107 belirsiz alacak davası, 19. madde ile tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durum iş hukuku pratiğini baştan aşağı değiştirecektir.

Kısmi Dava (HMK 109) Üzerinden Yeni Strateji

Belirsiz alacak davası kalkan avukatlar ve davacılar, artık HMK 109’da güncellenen “kısmi dava” yoluna başvuracaktır. Yeni düzenlemeye göre; alacağın yalnızca bir kısmı dava edildiğinde, tahkikat aşaması bitene kadar davacı iddianın genişletilmesi yasağına takılmadan (ve ıslaha gerek kalmadan) talebini bir defaya mahsus artırabilecektir. Artırılan bu miktar için zamanaşımı, davanın ilk açıldığı tarihte kesilmiş sayılacaktır. Konunun teorik altyapısı için Belirsiz Alacak Davası Kaldırılıyor yazımızı inceleyebilirsiniz.

Duruşma Aralıkları ve E-Duruşma

HMK m.147 değişikliğiyle, duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçemeyeceği yasa metnine girmiştir. Ayrıca e-duruşmaya katılan taraf ve vekillerden (feragat, kabul, sulh gibi çok istisnai işlemler dışında) fiziki veya elektronik imza alınması zorunluluğu kaldırılarak dijitalleşmenin önü açılmıştır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz (TBK m.55)

Trafik veya iş kazaları neticesinde açılan tazminat davalarında faiz başlangıcı ikiye bölünmüştür: Kişinin geçmiş bilinen dönemdeki kazanç kayıpları için olay tarihinden; geleceğe yönelik (bilinmeyen dönem) kayıpları için ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işleyecektir. Bu hesaplama tarzı sigorta şirketlerini rahatlatacak bir hamle olarak değerlendirilmektedir. İlgili dosyalarınız için Islah Dilekçesi Örneği sayfamızdan güncel şablonları indirebilirsiniz.

10. Yürürlük Takvimi ve Etki Alanı

Kanun Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Kanunun yürürlük sistemi maddelere göre üç ayrı kategoriye ayrılmıştır:

• 23 Temmuz 2026’dan Geçerli: Sadece Danıştay daire sayısına ilişkin geçici madde.
• Yayımdan 3 Ay Sonra: Vesayette UYAP üzerinden e-satış (m.11, m.12) ve E-duruşmada imza istisnası (m.22).
• Yayımı Tarihinde: HMK belirsiz alacak davasının kaldırılması, idari yargı sınırları, CMK değişiklikleri ve geri kalan tüm maddeler.

Kimleri Doğrudan Etkileyecek?

12. Yargı Paketi toplumun ve yargı aktörlerinin geniş bir kesimine doğrudan temas etmektedir. Uygulamada karşılaşılacak somut senaryoları şu şekilde özetleyebiliriz:

Sıkça Sorulan Sorular

12. Yargı Paketinde genel af veya infaz indirimi var mı?
Hayır. Kabul edilen metinde genel af, toplu tahliye veya kapsamlı infaz indirimi (yatarı düşüren genel bir formül) bulunmamaktadır.

Belirsiz alacak davası ne zaman kalkıyor? Eski dosyalar ne olacak?
HMK m.107, kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte kalkacaktır. Ancak kanunun geçici maddesine göre, yayım tarihinden önce açılmış derdest (devam eden) belirsiz alacak davaları, açıldıkları tarihteki eski hükümlere göre görülmeye devam edecektir.

HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) tamamen kaldırıldı mı?
Hayır. HAGB kurumu varlığını sürdürmektedir. Yalnızca işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamelesi suçları HAGB verilemeyecek suçlar arasına (istisnalara) eklenmiştir.

Sorumluluk Reddi: Bu makale, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen resmî kanun metnine dayanılarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Resmî Gazete yayımına kadar küçük tashihler yaşanabileceği unutulmamalıdır; makale hukuki danışmanlık veya mütalaa mahiyetinde değildir.