AİHM, YILMAZ AYDEMİR/TÜRKİYE KARARI UYARINCA ARTIK İLK DERECE MAHKEMESİNİN MAHKUMİYET HÜKMÜNDEN SONRA İSTİNAF VE TEMYİZ AŞAMALARINDA GEÇEN SÜRELER AZAMİ TUTUKLULUK SÜRESİNDEN SAYILMALIDIR.

AİHM, YILMAZ AYDEMİR/TÜRKİYE KARARI UYARINCA ARTIK İLK DERECE MAHKEMESİNİN MAHKUMİYET HÜKMÜNDEN SONRA İSTİNAF VE TEMYİZ AŞAMALARINDA GEÇEN SÜRELER AZAMİ TUTUKLULUK SÜRESİNDEN SAYILMALIDIR.

1⃣ Bilindiği üzere halihazırdaki uygulamada, yasal bir karşılığı bulunmamasına rağmen mahkumiyet hükmü ile birlikte, hükümden sonra kanun yollarında geçen süreler azami tutukluluk süresinden sayılmamaktadır. Bu karara dayanak alınan karar Yargıtay CGK’nın, 12.04.2011 tarih, 2011/1-51 E. ve 2011/42 K. sayılı kararıdır.

2⃣ Ancak AİHM, Yılmaz Aydemir/Türkiye (B.N: 61808/19, K.T: 23.05.2023) kararında: “CMK’nın ilgili hükümlerinin lafzından, Türk hukukunun, tutukluluğa karşı yapılan itirazlar bağlamında usuli güvencelerin uygulanabilirliği açısından mahkumiyet öncesi ve sonrası dönemler arasında ayrım yapmadığını belirtmektedir” şeklindeki tespitiyle, açıkça Türk Hukukunda tutukluluk yönünden hüküm öncesi ve sonrası şeklinde bir ayrımın bulunmadığını belirtmiştir.

3⃣AİHM’in Yılmaz Aydemir/Türkiye kararı dikkate alındığında artık Türk hukuku bakımından şu tespitler yapılmalıdır:

••• Hüküm öncesi ve hüküm sonrası tutukluluk ayrımına dayanak alınan Yargıtay CGK’nın, 12.04.2011 tarih, 2011/1-51 E. ve 2011/42 K. sayılı yarıdan bir fazla oyla (oy çokluğuyla) alınan kararının artık hukuken savunulur bir tarafı kalmamıştır.

••• Azami tutukluluk süreleri bakımından artık istinaf ve temyiz aşamasında geçen süreler de dahil edilmelidir.

••• Tıpkı hüküm öncesi tutuklulukta olduğu gibi hüküm sonrası tutuklananlar da artık AİHS m. 5/4 hükmünün ihlali iddiasıyla AYM ve İHAM’a başvurabilir. Anayasa Mahkemesi de incelemesini şekli olarak (m. 5/1-a kapsaminda) değil, esas yönden m. 5/4 hükmüne istinaden yapmalıdır.

AİHM
Yılmaz Aydemir/Türkiye
B.N: 61808/19,
K.T: 23.05.2023

Emrah Öztürk – LL. M

https://x.com/emrahztrk5/status/