Türkiye’de Hukuk Devrimi Yapılmadı mı? – Sami Selçuk’tan Çarpıcı Eleştiri

📌 Eski Yargıtay Başkanı’ndan Dikkat Çeken Tespit

Türkiye’nin önde gelen hukukçularından, eski Yargıtay 1. Başkanı Prof. Dr. Sami Selçuk, T24’te yayımlanan köşe yazısında Türkiye’nin hukuk sistemi üzerine çarpıcı bir değerlendirmede bulundu. Selçuk, Türkiye’nin yalnızca Batı’dan yasaları alarak şekilsel bir reform yaptığına, ancak özgün bir hukuk devrimi gerçekleştirmediğine dikkat çekti.

“Japonya hukuk devrimi yaptı. Türkiye ise Batı’dan yasaları almakla yetindi. Asla hukuk devrimi yapmadı.”
— Prof. Dr. Sami Selçuk

Türkiye ve Japonya’nın Hukuk Yolculuğu: Yüzeysel Taklit mi, Kavramsal Devrim mi?

⚖️ Türkiye’nin Hukuk Yanılgısı

Prof. Dr. Sami Selçuk’a göre Türkiye, Batı’dan aldığı yasaları sadece biçimsel olarak uygulamış, ancak bu yasaların temelini oluşturan hukuk bilimi ve dogmatiğini yeterince benimsememiştir. Yasaları almakla hukuk yapılacağı sanılmış, ancak hukuk kültürü, kavram derinliği ve bilimsel altyapı ihmal edilmiştir. Bu da zamanla hukuk uygulamalarında yozlaşma ve keyfilik sorunlarına neden olmuştur.

🧠 Japonya’nın Bilimsel Hukuk Devrimi

Japonya ise 1868 Meiji Reformları ile Batı hukukunu alırken, sadece kanunları değil, bu kanunların arka planındaki bilimsel yaklaşımı, kavramları ve dili de öğrenmeyi seçmiştir. Batılı hukukçuları ülkeye davet etmiş, kendi öğrencilerini bu akademisyenlerden eğitmiş ve hukuku toplumun yapısına uygun şekilde kültürel olarak içselleştirmiştir. Japonlar, hukuk kavramlarını olduğu gibi almış; gerekirse dil ve alfabelerini dahi buna göre düzenlemişlerdir.

🧭 Savigny ve “Halk Ruhu” Tartışması

Hukuk felsefecisi Savigny, “Hukuk bir halkın ruhundan doğar” demiştir. Selçuk’a göre Japonlar, bu görüşe rağmen Batı hukukunu halklarının doğasına uygun biçimde başarıyla entegre etmiş ve bu çelişkiyi bilimsel yöntemle aşmıştır. Türkiye ise sadece yasaları kopyalayarak kavramsal derinliği ıskalamıştır.

📌 Türkiye İçin Çıkarılacak Dersler

Yasaları almak yetmez, hukuk bilincini ve etiğini inşa etmek gerekir.
Hukuk eğitimi yalnızca mevzuat öğretmekten ibaret olmamalı; kavram analizi, sistematik düşünme ve etik değerler öne çıkmalıdır.
Gerçek bir hukuk devrimi, bilimle, eleştiriyle, kavramlarla mümkündür.

📈 Sonuç

📚 Hukuk Devrimi Nedir?

Hukuk devrimi; yalnızca yasaların kopyalanması değil, bu yasaların dayandığı değerler sistemi, kültürel anlayış, etik normlar ve kurumsal işleyiş biçimlerinin de toplumsal yapıya entegre edilmesidir.

Selçuk’a göre, Türkiye sadece normatif (yazılı yasa) yapıları almış, fakat bu yapıların ruhunu, yani hukuk kültürünü, bağımsız yargı geleneğini, etik ilkelere bağlılığı ve hesap verebilirliği tam anlamıyla benimseyememiştir.

Türkiye yüzeyde kaldı, Japonya derine indi. Biri şekilsel değişimle yetindi, diğeri zihinsel dönüşümle devrim yaptı. Bu karşılaştırma, Türkiye’deki hukuk krizlerinin nedenlerini anlamak ve çözüm üretmek için çok değerli bir bakış açısı sunuyor.

🔍 Sami Selçuk’un Yazısından Başlıklar

Türkiye’de yargı sisteminin hala kavram temelli değil şekil temelli işlediği
Batı’dan alınan yasaların ruhunu anlamadan uygulanmasının hukuki bir taklitçilik olduğu
Hukuk devriminin, bir sistem dönüşümü olduğu; bunun ise hala gerçekleştirilmediği