İkinci El Araçta Gizli Ayıp – Sözleşmeden Dönme Hakkı Nasıl Kullanılır?

---

Satın aldığınız ikinci el araç kilometresi düşürülmüş veya hasarı gizlenmiş çıktıysa bu yazı tam size göre! Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları ışığında, ayıplı araç satışı durumunda alıcının sahip olduğu sözleşmeden dönme hakkını ve hukuki süreci adım adım ele alıyoruz.

---

Gizli Ayıp Nedir?

Gizli ayıp, ikinci el araç satışında, alıcının aracı normal bir incelemeyle fark edemeyeceği kusurları ifade eder. En sık karşılaşılan gizli ayıplar şunlardır:

• Kilometre düşürülmesi
• Kazanın veya değişen parçaların gizlenmesi
• Motor, şanzıman gibi hayati parçaların bozuk olması
• Tramer kaydının saklanması

Bu gibi durumlar Türk Borçlar Kanunu’na göre ayıplı mal satışı anlamına gelir ve satıcının sorumluluğu doğar.

---

Satıcının Sorumluluğu – Hangi Haklara Sahibim?

Türk Borçlar Kanunu’nun 219. maddesine göre satıcı, malın ayıplı çıkmasından ayıbı bilse de bilmese de sorumludur.

Alıcının seçimlik hakları ise TBK 227. maddeye göre şunlardır:

1. Sözleşmeden dönme (aracı iade et, parayı geri al)
2. Satış bedelinden indirim isteme
3. Ücretsiz onarım talep etme
4. Ayıpsız misliyle değiştirilmesini isteme

Bu haklardan biri alıcı tarafından seçilerek satıcıya bildirilir. En çok başvurulan yol sözleşmeden dönme hakkıdır.

---

Yargıtay Ne Diyor?

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2015/1900 E. – 2016/7367 K. sayılı kararında, kilometresi düşürülmüş araç satışını gizli ayıp olarak değerlendirmiş ve alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceğine karar vermiştir.

🔗 İlgili karar ve detaylar için sanalhukuk.org/ayipli-arac-satisi

---

📌 Sözleşmeden Dönme Hakkı Nasıl Kullanılır?

1. Ekspertiz raporu alın: Ayıbı teknik olarak belgeleyin.
2. Noter ihtarnamesi gönderin: Satıcıya yazılı bildirim yaparak sözleşmeden döndüğünüzü belirtin.
3. Aracı iade etmeye hazır olduğunuzu ifade edin.
4. Tüketici Mahkemesi’ne dava açın.

Bu süreçte zamanlama çok önemlidir. Gizli ayıbı öğrendiğiniz andan itibaren makul sürede satıcıyı bilgilendirmelisiniz.

---

Zamanaşımı Süresi Nedir?

Tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik haklarda zamanaşımı süresi

4077 sayılı TKHK’nın tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik haklara ilişkin zamanaşımı süresini öngören 4/4. maddesi :

“Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.”

Bu düzenlemeye göre ayıptan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıkmış olsa dahi iki (tatil amaçlı taşınmazlarda beş) yıllık zamanaşımı süresiyle sınırlıdır.

Kural bu olmakla birlikte maddenin son cümlesinde istisna öngörülmüş ve ağır kusur veya hile ile ayıbı tüketiciden gizleyen satıcının zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayıbı ağır kusur ve hile ile tüketiciden gizleyen satıcı zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İkinci el araçta kilometre düşürülmesi gizli ayıp sayılır mı?
Evet. Bu durum alıcının sözleşmeden dönme hakkını doğurur.

Satıcı, ayıbı bilmese de sorumlu olur mu?
Evet. TBK’ya göre bilmemesi sorumluluğu kaldırmaz.

Dava açmadan önce satıcıya ihtar göndermeli miyim?
Evet. Yazılı olarak (tercihen noter kanalıyla) durumu bildirmeniz gerekir.

Ekspertiz raporu şart mı?
Şart değil ama ispat açısından kesinlikle tavsiye edilir.

Araç iade edilmeden bedel iadesi alınabilir mi?
Genelde iade ile birlikte bedel iadesi yapılır. Ancak bazı istisnai durumlar olabilir.

---

Örnek Karar, İhtarname ve Dilekçeler

• Ayıplı Araç Satışı İhtarname Örneği-Aracın Bedelinin İadesi Talebi
• Ayıplı Araç (Seçimlik Hakların Kullanımı) İhtarname Örneği
• Ayıplı Araç Satışı Nedeniyle Tazminat Davası Dilekçe Örneği-Ayıp oranında satış bedelinden indirim talebi
• Ayıplı Araç Satışı Maddi Tazminat Davası Dilekçe Örneği-Gizli ayıplı satılan araç için ayıba karşı sorumluluk
• Satıcının Ayıptan Sorumluluğu – Sanal Hukuk

---

İlgili Yargıtay Kararları

• Kilometresiyle Oynanmış Araç Satışı: Bedel İadesi Mümkün mü?
  
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi
  2015/1900 E., 2016/7367 K.

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın

• Ayıplı malda ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlük oluşturacak ise tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir 
• Hukuk Genel Kurulu 2017/633 E. , 2020/663 K.

       Kararın Tamamı İçin Tıklayın

• Kilometresiyle Oynanmış Araç Satışı: Bedel İadesi Mümkün mü?

       Kararın Tamamı İçin Tıklayın

• Aracın kilometresi ile oynandığını bilmeyen satıcı bundan alıcıya karşı sorumludur.

       Kararın Tamamı İçin Tıklayın

• Ayıplı malda ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi satıcı için orantısız güçlük oluşturacak ise tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir.

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın

• Aracın alıcısının sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.  

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın

                          

•  Ayıbın gizlenmediğinin ispat yükü satıcıda olup, satıcı  ayıpların  varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın

•  Tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik hakları

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın
 

• Satılan mal için 10 yıllık garanti verilmesi ayıp ihbarının süresinde yapılması külfetini ortadan kaldırmaz

       Kararın Tamamı İçin Tıklayın

•  Aracın “V kayışının kopması ve motorunun kilitlenmesi-aracın tesliminden itibaren garanti süresi içerisinde araçtaki ayıbı davalıya ihbar eden davacının bu ayıptan dolayı def’i hakkı dava tarihine göre garanti süresi geçmekle sakıt olmayıp devam edeceği…

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın
 

•  İnternetten Yapılan Alışverişlerde Tablet, Telefon, Bilgisayar ve Akıllı Saatlerde alıcının 14 günlük cayma hakkı kaldırıldı.(İnternet üzerinden alınan herhangi bir ürünün iade edilmesi durumunda, kargo ücretini tüketici karşılayacak.(Ayıplı ürün ve yanlış ürün hariç)
  Cayma Hakkına ilişkin yönetmelik 01.10.2022 tarihinde yürürlüğe girecek.
  Not : Tablet, Telefon, Bilgisayar ve Akıllı Saatlerde alıcının 14 günlük cayma hakkının kaldırılma tarihi 01.01.2024 tarihine ertelendi.)

      Tamamı İçin Tıklayın

•  Tüketici, cayma hakkı süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın

• Ağır kusur veya hile ile ayıbın gizlendiğini ispat yükü kuşkusuz tüketiciye aittir.

      Kararın Tamamı İçin Tıklayın

Sonuç

İkinci el araç alımlarında yaşanan gizli ayıp durumlarında, alıcının yasal olarak korunma hakkı vardır. Özellikle kilometresi düşürülmüş, kazalı ya da parça değişimi yapılmış araçlar bu kapsamda değerlendirilir. Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşmeden dönme hakkı kullanılarak, araç iade edilip bedel iadesi talep edilebilir.

👉 Daha fazla bilgi ve örnek dilekçeler için sanalhukuk.org adresini ziyaret edebilirsiniz.

---