Maddi Hatanın Düzeltilmesi Talebinde Karşı Tarafa Tebliğ Zorunluluğu – Yargıtay 22. HD 2017/36468 E., 2017/15342 K.

Makale İçeriği

• Kararın Özeti
• HMK 27 ve Hukuki Dinlenilme Hakkı
• Yargıtay 22. Hukuk Dairesi Kararı
• Uygulamadaki Önemi
• İlgili Yargıtay Kararları
• Sonuç
• Sık Sorulan Sorular (SSS)

Kararın Özeti

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 23.06.2017 tarihli kararında, maddi hatanın düzeltilmesi talepli dilekçelerin karşı tarafa tebliğ edilmeden dosya üzerinde karar verilemeyeceğini açıkça ortaya koymuştur.
Hukuki dinlenilme hakkı, tarafların yapılan işlemden haberdar olmasını zorunlu kılar. Bu nedenle, davalının yaptığı maddi hata düzeltme talebi dilekçesi mutlaka davacıya ve varsa diğer davalılara tebliğ edilmelidir.

HMK 27 ve Hukuki Dinlenilme Hakkı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 27. maddesi, tarafların yargılamaya katılma ve yapılan işlemlerden haberdar olma hakkını düzenler:

HMK m.27: “Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptir.”

Bu hak, bilgilendirilme, açıklama yapma ve mahkemenin açıklamaları dikkate alarak karar vermesi unsurlarını içerir. Dolayısıyla, bir tarafın verdiği dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmezse hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiş olur.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi Kararı

• E. 2017/36468, K. 2017/15342, T. 23.06.2017
• Karar, davalının “maddi hatanın düzeltilmesi” talepli dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmediğinin tespiti üzerine verilmiştir.
• Yargıtay, dilekçenin davacıya ve varsa diğer davalılara tebliğ edilmesini, usul işlemleri tamamlandıktan sonra dosyanın tekrar Daireye gönderilmesini istemiştir.

Karar Özeti: Maddi hata düzeltme talebi, hukuki sonuç doğurabileceğinden karşı tarafa tebliğ edilmelidir. Aksi halde hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiş olur.

Uygulamadaki Önemi

• Tarafların, karar düzeltme veya maddi hata düzeltme talepli dilekçelerden haberdar edilmesi zorunludur.
• Karşı tarafın görüşü alınmadan yapılan düzeltme, hukuka aykırılık oluşturur.
• Bu karar, özellikle temyiz ve karar düzeltme aşamalarında uygulamaya yol göstermektedir.

Örnek: Bir işçilik alacağı davasında davalı taraf, Yargıtay kararında maddi hata yapıldığını iddia ederek düzeltme talebinde bulunursa, bu talep davacıya tebliğ edilmeden Yargıtay tarafından doğrudan karara bağlanamaz.

İlgili Yargıtay Kararları

• Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmeden ve savunma hakkı tanınmadan karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkına (HMK madde 27) aykırılık oluşturur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/3479 E., 2020/5077 K.
• Hukuki Dinlenilme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için gönderilecek tebligat ve davetiyelerde kanunda öngörülmüş şekil şartlarına sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2017/18521 E., 2020/15819 K.
• Davacı Tarafından Bildirilen Tanıkların Dinlenilmeden Karar Verilmesi “Hukuki Dinlenilme Hakkı”nın İhlalidir.
• Islah Dilekçesinin davalıya tebliğ edilmeden karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ihlalidir. HMK 27 kapsamında, tarafların yapılan işlemlerden haberdar edilmeden karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasa m.36 ve AİHS m.6’da güvence altına alınan adil yargılanma hakkının bir parçasıdır.

Sonuç

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, maddi hatanın düzeltilmesi talepli dilekçelerin karşı tarafa tebliğinin zorunlu olduğuna hükmetmiştir. Bu durum, HMK m.27’de düzenlenen hukuki dinlenilme hakkının bir gereğidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Maddi hata düzeltme talebi nedir?

Maddi hata düzeltme talebi, verilen kararın açık bir yazım veya hesap hatası gibi maddi yanlışlıklar içermesi durumunda bu yanlışlığın düzeltilmesi için yapılan başvurudur.

2. Karşı tarafa tebliğ edilmeyen dilekçenin sonucu ne olur?

Tebliğ edilmeyen dilekçe hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder. Bu durumda verilen karar, usulden bozma veya geri çevirme sebebi olabilir.

3. HMK 27 sadece mahkeme aşamasında mı geçerlidir?

Hayır, HMK 27’nin düzenlediği hukuki dinlenilme hakkı tüm yargılama süreçlerinde (ilk derece, istinaf, temyiz ve karar düzeltme aşamalarında) geçerlidir.