---

Vesayet İşlerinde Yetki ve Yerleşim Yeri: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2021/7694 E., 2021/11448 K. Kararı İncelemesi

Makale İçeriği

1. Vesayet Davalarında Yetki Nedir?
2. Yerleşim Yeri Kavramı ve Önemi
3. Yargıtay Kararının Özeti
4. Kararın Hukuki Dayanakları
5. Tedavi Sebebiyle Farklı İl Yetkisi Değiştirir mi?
6. Sık Sorulan Sorular (SSS)
7. Sonuç ve Öneriler

---

Vesayet Davalarında Yetki Nedir?

Vesayet davalarında yetki, dava konusu kısıtlı veya küçük kişinin yerleşim yerindeki mahkemelerdir. Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 411, vesayet işlerinde yetkili mahkemenin belirlenmesini açıkça düzenler. Yetkinin doğru tespiti, dava sürecinin sağlıklı işlemesi açısından büyük önem taşır.

---

Yerleşim Yeri Kavramı ve Önemi

Yerleşim yeri; TMK madde 19/1 uyarınca, bir kişinin “sürekli kalma niyetiyle oturduğu yer” olarak tanımlanır. Bu kavram, kişinin fiilen orada bulunması değil, kalıcı bir niyetle oturması esas alınarak değerlendirilir.

Örneğin; geçici tedavi, iş veya eğitim için başka bir yerde bulunmak, yerleşim yerini değiştirmez. Bu nedenle yetki belirlenirken sadece fiziksel konum değil, kişinin yerleşim niyeti önemlidir.

---

Yargıtay Kararının Özeti

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Antalya 1., Alanya 2. ve Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında yetki uyuşmazlığı nedeniyle karar vermiştir. Dosyada kısıtlı adayının yerleşim yeri ve adresi incelenmiş; tedavi nedeniyle geçici olarak Ankara’da bulunması, yerleşim yerini değiştirmediği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, kısıtlı adayının yerleşim yerinin Alanya olduğu tespit edilerek, Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin yetkili olduğuna karar verilmiştir.

---

Kararın Hukuki Dayanakları

• TMK Madde 411: Vesayet işlerinde yetkili mahkeme, kısıtlının yerleşim yerindeki mahkemedir.
• TMK Madde 19/1: Yerleşim yeri, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.
• HMK Madde 21-22: Yetki uyuşmazlıklarında uygulanacak usuller.
• 5235 sayılı Kanun Madde 36/3: Bölge Adliye Mahkemeleri ve Yargıtay’ın yetki uyuşmazlıklarını çözme görevleri.

---

Tedavi Sebebiyle Farklı İl Yetkisi Değiştirir mi?

Hayır. Kişi tedavi için geçici olarak başka bir şehirde bulunabilir; ancak bu, yerleşim yeri olarak kabul edilmez. Bu nedenle vesayet davalarında yetki, asıl yerleşim yeri dikkate alınır.

Bu karar, benzer uyuşmazlıklarda yetki belirlemesi için emsal teşkil eder.

---

Sık Sorulan Sorular (SSS)

S1: Vesayet davalarında yetki nasıl belirlenir?
C: Kısıtlı veya küçük kişinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 411).

S2: Yerleşim yeri nasıl tespit edilir?
C: Yerleşim yeri, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir (TMK m. 19/1).

S3: Tedavi amacıyla başka şehirde kalmak yetkiyi değiştirir mi?
C: Hayır, geçici kalış yerleşim yeri sayılmaz.

S4: Yetki uyuşmazlığında hangi merciler karar verir?
C: Bölge Adliye Mahkemeleri ve Yargıtay, HMK ve 5235 sayılı Kanun uyarınca yetki uyuşmazlıklarını çözer.

---

Sonuç ve Öneriler

Bu Yargıtay kararı, vesayet davalarında yetkinin belirlenmesinde yerleşim yerinin esas alındığını net bir şekilde ortaya koymuştur. Özellikle geçici olarak başka ilde bulunan kısıtlıların durumu değerlendirilirken, kalıcı yerleşim yeri esas alınmalıdır.

Vesayet davalarında dava açmadan önce kişinin yerleşim yerinin doğru tespiti, yetki uyuşmazlıklarının önüne geçmek için kritik önemdedir.

---

İçtihat Metni (Özet)

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2021/7694 E., 2021/11448 K., 14/10/2021
Kısıtlı adayının yerleşim yerinin Alanya olduğu dosya kapsamında anlaşılmıştır.
Tedavi amacıyla Ankara’da bulunması, yetkiyi değiştirmez.
Yetki Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

---

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi         

2021/7694 E.  ,  2021/11448 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Antalya 1. Sulh, Alanya 2. Sulh Hukuk ve Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
– K A R A R –
Dava, 4721 sayılı TMK’nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.
Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının mernis adresinin “…” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının, tedavisi için Ankara ilinde yaşadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “…” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “…” olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce çözümlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 14/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.