Maaş Haczi Nedir? Ne Kadarı Haczedilebilir? (2026 Güncel Oranlar)

Bir icra takibi kesinleştiğinde alacaklının en sık başvurduğu yol, borçlunun maaşına haciz koydurmaktır. Ancak kanun, çalışanın geçimini tamamen ortadan kaldıracak bir kesintiye izin vermez: İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi gereği, bir işçi ya da memurun maaşının en fazla dörtte biri (1/4) haczedilebilir. Bu oranın üzerinde yapılan her kesinti hukuka aykırıdır ve icra mahkemesi nezdinde şikâyet yoluyla durdurulabilir.

Genel Kural: Maaşın 1/4’ü

İİK m.83/1 hükmü nettir: aylık ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez. Bu sınır, işçinin asgari yaşam standardını koruma amacı taşır ve icra müdürlüğünün takdirine bırakılmamıştır — oran kanunla sabitlenmiştir. Örneğin aylık 40.000 TL net maaş alan bir çalışanın en fazla 10.000 TL’si kesintiye konu olabilir; kalan 30.000 TL’ye dokunulamaz.

Maaş haczi yalnızca işçi-işveren ilişkisinden doğan ücret alacaklarını kapsar. Serbest meslek kazancı, kira geliri veya ticari gelirler bu hükme değil, farklı haciz rejimlerine tabidir.

Nafaka Alacağı: Tek İstisna

Kanunun öngördüğü tek istisna nafaka borcudur. Nafaka alacağına dayalı icra takiplerinde, aylık nafaka tutarı kadar kısım 1/4 sınırı aranmaksızın öncelikli olarak kesilir. Daha önce konulmuş başka bir haciz yoksa, kalan kısmın 1/4’ü de birikmiş nafaka alacağı için kesintiye konu olur. Başka alacaklıların hacizleri varsa, bunlar nafaka alacağı tamamen tahsil edilene kadar sıraya girer — yani borçlunun maaşından önce o aya ait nafaka borcunun tamamı düşülür, geri kalan üzerinden diğer hacizler işletilir.

Asgari Ücret Koruması

Uygulamada yerleşik görüş, kesinti sonrası kalan miktarın asgari ücretin altına düşmemesi yönündedir; icra müdürlüğü borçlunun geçim şartlarını değerlendirerek oranı gerekirse düşürebilir. 2026 yılı için net asgari ücret 28.075,50 TL olarak belirlenmiştir (26 Aralık 2025 tarihli, 33119 sayılı Resmî Gazete). Maaşı asgari ücret seviyesinde veya altında olan bir borçlu için icra müdürlüğünün bu dengeyi gözetmesi gerekir.

Prim, İkramiye ve Fazla Mesai: 1/4 Sınırı Uygulanmaz

Burada uygulamada en çok karıştırılan nokta yatar: 1/4 sınırı yalnızca esas ücrete uygulanır. Yargıtay kararlarına göre fazla çalışma ücreti, evlilik ve çocuk zamları, primler, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete munzam (ek) ödemeler haczedilemezlik kapsamında değildir — bu kalemlerin tamamı haczedilebilir. İşveren, haciz müzekkeresini uygularken maaş ile bu tür ek ödemeleri ayrı değerlendirmek zorundadır; aksi halde hem borçlu hem alacaklı açısından hatalı kesinti riski doğar. Bu ayrımın somut bir Yargıtay kararı üzerinden nasıl işlediğini bu incelemede ele aldık.

Ek Ders Ücreti Özel Durumu

Ek ders ücreti de aynı mantıkla değerlendirilir: İİK m.83’te kısmen haczi caiz olan şeyler arasında ek ders ücretine ilişkin özel bir hüküm bulunmadığından, bu ücretin tamamının haczedilmesine yasal bir engel yoktur. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin konuya ilişkin kararında da, ek ders ücretinin esas maaşla birlikte tek kalem sayılıp 1/4 oranına tabi tutulması hatalı bulunmuştur. Detaylı örnek olay incelemesi için ek ders ücreti haczi yazımıza bakılabilir.

Birden Fazla Haciz ve Sıra Cetveli

Aynı maaş üzerinde birden fazla icra dosyasından haciz bulunması halinde, kesintiler haciz tarihine göre sıraya girer: ilk gelen dosyanın borcu bitmeden ikinci dosya için kesinti yapılamaz (nafaka alacağı bu sıralamanın dışında, her zaman önceliklidir). Uygulamada sıra cetveline itiraz davaları da sık görülür; bu konudaki ispat yükü ve muvazaa iddialarının nasıl değerlendirildiğine dair somut bir Yargıtay kararını bu yazımızda inceledik.

Hukuka Aykırı Kesintiye İtiraz

Maaşından yasal sınırın üzerinde kesinti yapıldığını öğrenen borçlu, öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde bulunduğu yerdeki icra mahkemesine şikâyet başvurusunda bulunabilir. Bu süre hak düşürücüdür; süresinde yapılmayan şikâyet reddedilir. Buna karşılık, haczin tamamen kaldırılması talebi süresiz şikâyet kapsamındadır ve her zaman ileri sürülebilir. Borcu bulunmadığını düşünen bir çalışan, ayrıca menfi tespit davası açarak icra takibinin kesinleşmesinden önce haczin durdurulmasını talep edebilir; dava lehine sonuçlanırsa yapılan kesintiler iade edilir. İtiraz sürecinde kullanılabilecek genel bir dilekçe şablonu için borca itiraz dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

İşverenin Sorumluluğu

Haciz müzekkeresini alan işveren, yasal kesintiyi yapıp icra dairesine yatırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya kesip borçluya ödeyen işveren, kesmediği miktar kadar bizzat sorumlu hale gelir ve alacaklı, ayrıca mahkeme kararına gerek kalmaksızın işverenin malvarlığına yönelik icra takibi başlatabilir.

sanalhukuk.org editörü — Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.